Welke invloed heeft social media op tieners?

 

 

Welke invloed heeft  social media op tieners?

Social media is niet meer los te zien van het tienerleven. En dat is niet altijd even ‘social’. Het kan zijn dat ze op Snapchat net even iets te veel van hun vriendje of vriendinnetje hebben blootgegeven, of dat de ruzie tussen twee hartsvriendinnen openbaar via Twitter wordt uitgevochten. En we kennen allemaal de verhalen van ongewilde gasten op een feestje, omdat de uitnodiging die op Facebook stond per ongeluk wel erg openbaar was.

Toch zijn bovenstaande voorbeelden niet de grootste problemen met social media. Wat doen Facebook, Snapchat, Instagram en andere sociale netwerken met de manier waarop je kind zichzelf ziet? En hoe voelt hij of zij zich hierdoor? Zoals zoveel volwassenen ben je misschien op zoek naar hulp en advies. 

Het is belangrijk om te begrijpen hoe social media werkt en welke invloed ze hebben op kinderen, zodat je hun kunt leren om er op een gezonde en positieve manier mee om te gaan. 

We hebben met een groep meiden gepraat over dit onderwerp en zij vertelden ons wat zij van social media vinden.

Tienermeisjes, social media en populariteit

'Als je iets post op internet moet je proberen je niet te focussen op het aantal ‘likes’ dat je krijgt. Je ziet het natuurlijk wel, maar daar gaat het uiteindelijk niet om. Het gaat erom dat je het leuk vindt om te posten en dat je iets post wat aansluit bij jezelf en jouw wereld.' Louise*, 14

Hoe social media het zelfvertrouwen van tieners kan schaden

'Je denkt dat je alleen maar even snel gaat kijken, maar al gauw zit je uren op het internet. Je kijkt naar de posts van anderen en denkt: ''Ze zijn zo knap. Hun leven is zo cool.'' Daardoor lijkt het alsof iedereen een leuker leven heeft dan jij. Je kunt dan een slecht gevoel over jezelf krijgen omdat je denkt: 'Wat is er mis met mij? Waarom is mijn leven niet even leuk?' Wat je moet onthouden is: mensen posten hun beste en leukste momenten. Geen enkel leven is altijd alleen maar leuk. Wie post foto’s waar je niet goed op staat of als je een 'bad hair day' hebt? Niemand natuurlijk.' Hannah*, 15

Tienermeisjes zien een bewerkte versie van de werkelijkheid

Ik zag alleen maar leuke feestjes op social media en dacht: ‘Wow, dat is zo gaaf. Waarom zijn alle feestjes waar ik heenga zo saai?’ En toen realiseerde ik me: Ik BEN op dat soort feestjes. Ze zijn saai omdat iedereen alleen maar op zijn telefoon aan het kijken is en foto's maakt.' Olivia*, 16

Social media beïnvloeden je zelfbeeld

'Mensen creëren een nepbeeld van zichzelf. Ze posten selfies waar volop aan gephotoshopt en geknutseld is. En toen was het moment daar dat ik dat ook deed, mijn foto bewerken met Photoshop. Toen ik klaar was, herkende ik mezelf nauwelijks meer. Ik dacht: 'Dit ben ik niet.' Ik realiseerde me dat het onzinnig was, ik wil gewoon mezelf zijn. Dus waarom zou ik zoiets doen?' Shannon*, 14

Omgaan met social media: laat je niet gek maken

‘Op social media zeggen mensen dingen die ze nooit face-to-face tegen je zouden zeggen. Het lijkt alsof internet hen het ''recht'' geeft gemeen te zijn. Als iemand je beledigt op internet, hoeven ze niet je reactie te zien. Het is verschrikkelijk. Ik realiseerde me dat je, als je je dit soort dingen persoonlijk aantrekt, je je leven laat beïnvloeden door mensen die te laf zijn om je in het echte leven aan te spreken. Ik dacht: 'Nee bedankt!' Madeleine*, 14

Social media zorgt voor een vervormd beeld van wat acceptabel is

'Bepaalde type meisjes krijgen een hoop likes en als je niet zo’n meisje bent, krijg je bijna geen likes. Er is een erg beperkte definitie van wat acceptabel is: mensen die niet aan dit beeld voldoen, moeten erg hard werken om erbij te horen. Ze gaan dingen proberen zoals hun rokje te hoog dragen, hun bloesje te ver open knopen of een (veel te) dikke laag foundation opdoen. Om positieve feedback te krijgen, spelen meisjes in op hun seksualiteit. Helaas is dit de realiteit voor meisjes van mijn leeftijd.' India*, 16

Het is genetisch bepaald dat tienermeisjes social media leuk vinden 

Er is tegenstrijdig bewijs over de invloed van social media en de impact hiervan op jonge tienermeisjes. Onderzoek laat zien dat het zowel schadelijk als positief kan uitwerken op het zelfvertrouwen van meisjes. 

Volgens Dr. Tara Cousineau, klinisch psychologe en moeder van twee tienerdochters, moeten ouders begrijpen dat tieners praktisch geprogrammeerd zijn om sociaal actief te zijn. 

Wat sociale netwerken zo aantrekkelijk maakt voor tieners in het algemeen, en vooral voor tienermeisjes, is dat het twee eigenschappen van de (vrouwelijke) puberteit samenbrengt. Ten eerste is het een instinctieve wens om mensen te leren kennen buiten hun familie en hun sociale kring uit te breiden. Ten tweede hebben pubers een soort oerdrang naar activiteiten die de geest scherp houden. 

'Internet is aantrekkelijk op dit punt in hun leven omdat het zowel aan hun behoefte aan vriendschap als stimulering van de hersenen voldoet,' legt Dr. Cousineau uit. 'Het is niet zo dat meisjes lastig of koppig proberen te zijn – ze kunnen er gewoon geen afstand van doen. Het trekt hun aandacht en het is essentieel om dit te begrijpen zodat je ze kan helpen.'

Bereid je kind voor op gezond social-mediagedrag

Dus, hoe zorg je ervoor dat kinderen social media op een gezonde manier gebruiken? Natuurlijk is het ok als een kind zichzelf ontdekt, je wilt alleen niet dat hij zich continue meet met anderen. Of nog erger; geobsedeerd raakt door social media. Je wil dat hij een positief zelfbeeld ontwikkelt op basis van zijn kwaliteiten, karakter en echte vriendschappen. 

Er is helaas geen snelle manier om zelfvertrouwen te krijgen. Zelfvertrouwen komt voort uit het opbouwen van sterke relaties en het bereiken van doelen – stapje voor stapje. Het beste wat je kunt doen om een kind te helpen is door zelf sterk in je schoenen te staan – in het echte leven en online. Probeer met hem te praten over echte vrienden en zelfvertrouwen. Als je zelf problemen hebt met je zelfvertrouwen, zoek dan hulp voor jezelf. Want als je jouw problemen aanpakt, kun je kinderen ook beter helpen.

* Om privacyredenen hebben we de namen van alle mensen die hun verhaal vertellen veranderd. De verhalen die ze vertellen, zijn echter allemaal waar.

Checklist: de invloed van social media beperken

  • 1.

    Zorg voor digitale time-outs in het gezin

    Onderzoek van The British Psychological Society heeft aangetoond dat het constant checken van updates en likes stress kan veroorzaken. We hebben allemaal wel eens een time-out nodig van internet en social media, zodat we ons kunnen richten op relaties in het echte hier en nu. Dit kan bijvoorbeeld tijdens het eten, 's avonds na een bepaalde tijd of op zaterdagen als je samen een spelletje doet of samen televisie kijkt.

  • 2.

    Geen social media in de slaapkamer

    Stel voor dat iedereen in het gezin zijn smartphone, computer en tablet uitzet voordat hij naar bed gaat. De devices gaan dan ook niet mee naar de slaapkamer. Moedig iedereen aan om op te staan en zich aan te kleden VOORDAT ze hun smartphone weer aanzetten om te kijken wat er in de tussentijd op social media is gebeurd.

  • 3.

    Spreek een aantal regels af voor het gebruik van social media

    Stimuleer je kind en andere gezinsleden om regels op te stellen voor het gebruik van social media in het gezin. Schrijf deze regels op en pas ze – indien nodig – ongeveer elk halfjaar aan.

Vervolgstappen

  • Social media kan zeker positieve effecten hebben op het leven van tieners, maar we moeten ze dan wel leren om hier verstandig mee om te gaan. Praat met kinderen over het gebruik van social media en als je het idee hebt dat ze zich er (onbewust) slecht over voelen of zich vreemd gedragen, is het tijd om samen actie te ondernemen.
  • Praat over het gebruik van social media. Je kunt heel snel en gemakkelijk 'verslaafd' raken aan het checken van updates of het posten van reacties. Als dit een probleem is, vraag het kind dan wat hij of zij zou doen om dit te veranderen.
  • Kijk ook eens naar dingen die jullie offline kunnen doen; dingen die een kind interesseren en stimuleren in het echte leven, zonder social media.
  • Lees ons artikel: Waarom is social media belangrijk voor jongeren? over de dingen waar volwassenen op moeten letten bij jongeren en social media