Siber zorbalık nedir ve nasıl engellenir?

Siber zorbalık nedir ve nasıl engellenir?

Günümüzün dijital dünyasında, fiziksel görünüm gençlerin hayatında önceki nesillere göre çok daha büyük bir rol oynuyor. Selfielerin, sosyal medyanın, kameralı telefonların ve kullanımı kolay yazılımların dünyasında yaşıyoruz. Dış görünüşün bu kadar önem kazanmasına da şaşmamak gerek. 

Sosyal medyada siber zorbalık

Teknolojilerin ve sosyal medya platformlarının kötü niyetlerle kullanılması "siber zorbalık" olarak adlandırılır. İngiltere Anti-Bullying Alliance tarafından yapılan bir çalışma, anne-babaların neredeyse yarısının (%45) çocuklarının online zorbalığa maruz kaldığından endişe ettiğini gösteriyor.

Üstelik bu endişeleri yersiz de değil. Araştırmalar, ergenlerin yarısından fazlasının siber zorbalığa maruz kaldığını doğruluyor. Yüz yüze yapılan zorbalıkta olduğu gibi, kurban kendini küçük düşmüş hissediyor ve çoğunlukla da anne-babasına hiçbir şey söylemiyor. 

“Zorbalık tarih kadar eski" diyor iyi yaşam eğitmeni, The Sassy She web sitesinin yaratıcısı ve Dove Özgüven 

Projesi Danışma Kurulu üyesi Lisa Lister. “Ancak, günümüzün gençleri artık zorbalık yapmak için yeni silahlara sahip."

Siber zorbalığın etkileri

Siber zorbalık ile yüz yüze yapılan zorbalık arasındaki en büyük farklardan biri ber zorbalığın kurbanlarının saklanacak bir yerleri olmamasıdır ki, bu da siber zorbalığın aslında nasıl sinsi bir hareket olduğunu göstermektedir. 

Eğer daha önce zorbalığa maruz kaldıysanız, siz de bu durumun ne kadar sıkıntılı olduğunu bilirsiniz. Zorbalığın getirdiği fiziksel veya duygusal acının yanı sıra, bir sonraki saldırıyı düşünerek sürekli korku içinde yaşarsınız, kendinize olan güveniniz ve özgüveniniz zarar görür.  

Ev, özellikle de yatak odası, bu tür zorbalığa karşı kendini güvende hissetmesi gereken bir yer olmalıdır. Oysa günümüzde, siber zorbalar, çocuğunuzun kendini en güvende hissetmesi gereken bu yere bile metin mesajları, e-postalar, sosyal medya paylaşımları ve aşağılayıcı YouTube videoları ile ulaşabilmektedir. 

Siber zorbalar neden zorbalık yapar

Bu iki zorbalık türü arasındaki en önemli farklardan biri de, zorba ile kurbanı arasındaki dijital ekran sayesinde, siber zorbalıkta zorbalığı yapan kişinin kimliğini belli ölçüde saklayabilmesidir. Elbette bu avantaj, alayların ve sataşmaların yüz yüze ortama göre daha da yoğun olmasına da imkan verebilmektedir. 

Online dünyada, siber zorbalar kendilerini daha rahat hissederler ve insanlarla yüz yüze iken yapmaya cesaret edemeyecekleri şekilde davranabilirler. Zorba, siber ortamda acımasız eleştirilerinin veya alaylarının etkilerine şahit olamadığından ve gerçek hayatta oluşacak bir yüzleşmeye maruz kalmadığından, daha fazla zorbalık yapma cesareti bulacaktır. 

Siber zorbalık aynı zamanda, bu tür alayların daha büyük bir kitleye açık olacağı ve kontrolünün daha zor olacağı anlamına da gelmektedir.  Bir zorba, bir sosyal ağ veya web sitesine, isterse üzerinde oynama yapılmış olsun, hoş olmayan bir resim yüklediğinde, bu resim çok büyük bir kitleye ulaşabilir.  

Siber zorbalığın kurbanlar üzerindeki etkisi

Siber zorbalık gençleri büyük oranda etkiler ve depresyon ile madde kullanımı ve hatta bazı ileri durumlarda intiharla bile sonuçlanabilir.

Bir ebeveyn olarak, siber zorbalığın getirdiği tehlikeler ve potansiyel risklerden haberdar olmalısınız. Aşağıdaki listeyi kullanarak farkındalığınızı artırın ve oğlunuzun veya kızınızın bu tür davranışlarla mücadele etmesine yardımcı olun.

Siber zorbalık türleri

Siber zorba, internette kimliğini gizleyerek, şunlar da dahil olmak üzere, çeşitli zorbalık davranışları sergileyebilir: 

  • ‘Güzel miyim?’ videoları: Özellikle zorbalığa uğrayan veya dış görünüşleri konusunda kendilerini güvensiz hisseden genç kızlar zaman zaman "Güzel miyim, çirkin miyim?" resimleri veya videoları ve bazen bu videolar ile birlikte çok üzücü mesajlar paylaşıyorlar: “İnsanlar bana çirkin olduğumu söylüyor; bilmek istiyorum: Gerçekten çirkin miyim?" Bu videolara yapılan yorumlar çoğu zaman inanılmaz derecede üzücü ve paylaşımı yapan kişiye zarar verici nitelikte oluyor ve bu ortamda bir siber zorbalık zincirini tetikleyebiliyor. 
  • Troll'ler: ‘Troll’, mümkün olduğunca hain ve provokatif davranarak insanları online ortamda sinirlendiren kişilere deniyor. Bazı gençler, büyük ihtimalle kendileri de genç olan bu troll'ler tarafından taciz ediliyor. Troll'ler gençleri, görünüşleri gibi hassas konularda acımasızca eleştiriyor veya onlara sürekli ne denli sevilmediklerini söylüyorlar. 
  • Parazit porno: Bu durum, gençler sosyal ağ sitelerinde davetkar veya cinsel görüntüler veya videolar paylaştığında veya samimi metin mesajları daha sonra halka açık web sitelerinde yayınlandığında ortaya çıkıyor.
  • 1

    Siber zorbalıkla ilgili bir sohbet başlatın

    Siber zorbalığın ne olduğu ve neden yanlış olduğu konusunda çocuğunuza net bilgiler verin. Çocuğunuz eğer kendisinin veya tanıdığı birinin bu tür bir zorbalığa maruz kaldığını düşünüyorsa, onları seslerini yükseltmeleri için cesaretlendirin

  • 2

    Fişinizi çekin

    Tüm siber tehditlerde olduğu gibi, bu riski çocuğunuzun online olduğu kadar offline, yani internet dışı bir hayatı olmasını sağlayarak da azaltabilirsiniz. Yemek zamanı gibi ailenin bir arada olduğu zamanlarda, herkesin sosyal medyadan çıkmasını isteyin.  Çocuğunuz böylece karşılaştığı sıkıntılardan da bir süre uzaklaşmış olacaktır.  Ona iyi bir örnek olmayı da ihmal etmeyin; kendi dijital cihazlarınıza fazla bağımlı olmayın

  • 3

    Çocuğunuzun evinize arkadaşlarını davet etmesini isteyin

    Gerçek hayattaki pozitif sosyal deneyimler, çocuğunuzun sanal ortamdaki negatif iletişimi belli bir çerçeveye oturtmasına yardımcı olacaktır

  • 4

    Kişinin kendi duygularına ve içgüdülerine güvenmesinin önemini öğretin

    Çocuğunuza online ortamda onu rahatsız eden bir şey söylendiyse, bu rahatsızlık hissinin bir uyarı işareti olabileceğini ve rahatsızlık veren bu sözün uygunsuz bir söz olup olmadığı konusunda sizinle konuşması gerektiğini anlamasına yardımcı olun

  • 5

     İnternette Güvende Kalın başlıklı yazımızı okuyun: 

    İnternette Güvenle Gezinin: Sosyal medyanın gençler üzerindeki etkisi başlıklı yazımızı okuyun ve başınıza olumsuz bir şey gelmeden önce sosyal medya platformlarını yakından tanımaya çalışın